Ontdekt waar de krachtigste vulkaanuitbarsting van ons geologische tijdperk plaatsvond

Janine image
door Janine

26 April 2024

Advertisement

Wat is de krachtigste vulkaanuitbarsting die ooit is geregistreerd? Die van de vulkaan Krakatau in 1883, of misschien die van de vulkaan Tambora in 1815 die een jaar zonder zomer veroorzaakte? Misschien moeten we nog een paar duizend jaar terug in de tijd. Een team onderzoekers heeft namelijk bewijs gevonden van de krachtigste vulkaanuitbarsting van ons geologische tijdperk. Laten we eens kijken wat ze hebben ontdekt!

De Kikai Caldera in Japan, 7300 jaar geleden

Batholith/Wikimedia Commons - Public Domain

We zijn in Japan, vlakbij de Riukiu-eilanden, waar de Kikai Caldera zich bevindt, het toneel van vele vulkaanuitbarstingen tijdens ons geologische tijdperk, het Holoceen. Hoewel ze verschillende sporen vonden die verband hielden met verschillende uitbarstingen, concentreerden de onderzoekers zich vooral op de Kikai-Akahoya- of K-Ah-uitbarsting, die 7.300 jaar geleden plaatsvond. Blijkbaar van gigantische proporties.

Om beter te begrijpen wat er 7300 jaar geleden in de Kikai Caldera gebeurde, combineerde het onderzoeksteam mariene sedimentmonsters met seismische beelden om de vorm van de Caldera en de uitgestoten materialen in kaart te brengen. Het bestuderen van sedimenten is noodzakelijk vanwege de manier waarop vulkaanuitbarstingen van dit type plaatsvinden. Ze kunnen enorme eruptieve volumes hebben en veel vulkanisch materiaal verliezen door erosie. Bijgevolg is het niet eenvoudig om de omvang ervan te begrijpen.

Advertisement

De krachtigste vulkaanuitbarsting van ons geologische tijdperk

NASA/USGS - Public Domain

Om de uitbarsting van 7300 jaar geleden beter te kunnen bestuderen, richtten onderzoekers van de Universiteit van Kobe zich daarom op de pyroclastische stroom die bestond uit as, gesteente en gas. Deze materialen kwamen in contact met water, aangezien de Kikai vulkaan gedeeltelijk onder water ligt, en werden afgezet op de zeebodem. Tenminste, dat hoopte het onderzoeksteam, dat seismische beelden gebruikte om de samenstelling van de zeebodem nauwkeurig te analyseren. De resultaten bevestigden de hypothese en maakten het mogelijk om het pad van de pyroclastische stroom te traceren. Hoe zag de K-Ah uitbarsting van 7300 jaar geleden eruit?

Volgens het onderzoek was het de krachtigste vulkaanuitbarsting van ons geologische tijdperk. In feite bestreek de uitbarsting een gebied van ongeveer 4500 vierkante kilometer, wat enorm is, zelfs vergeleken met die van de grootste stedelijke gebieden ter wereld. Kortom, sinds het begin van het Holoceen heeft geen enkel ander fenomeen van uitbarsting dat van de Kikai Caldera overtroffen. Noch de uitbarsting van Tambora, die een jaar zonder zomer veroorzaakte, noch die van Krakatoa, die begon met een nooit eerder waargenomen explosie.

Uitbarstingen uit het verleden bestuderen om toekomstige uitbarstingen te begrijpen

名古屋太郎/Wikimedia Commons - CC BY-SA 3.0 DEED

Naast het vinden van de krachtigste vulkaanuitbarsting van het Holoceen, vormde het onderzoek ook een proeftuin voor het begrijpen van toekomstige uitbarstingen. De onderzoekers bestudeerden namelijk de interactie van de pyroclastische stroom met zeewater en slaagden er zo in om het gedrag van een vulkaan van duizenden jaren geleden te modelleren. Het lijkt misschien weinig, maar dat is het niet.

Natuurlijk hebben we in ons recente geheugen nog geen uitbarstingen van deze omvang gezien, maar weten hoe ze zich kunnen voordoen is essentieel om er beter mee om te kunnen gaan. Niet om ze te voorkomen natuurlijk, maar om te begrijpen hoe ze ontstaan en hoe ze zich verspreiden op regionale en vervolgens mondiale schaal. Het zijn immers ook uitbarstingen zoals die van Kikai-Akahoya die het klimaat veranderen. En de effecten duren niet noodzakelijkerwijs maar één zomer.

Advertisement